zo 9 dec 2018  om 19.30 uur
Voorganger: Ds. Lennart Heuvelman
Cantate 2e Adventsvesper Grote Kerk

Cantate vesper met de 1e koraalcantate van Max Reger

"Vom Himmel hoch da komm ich her"

De Duitse componist Max Reger (1873-1916) is veelal bekend vanwege zijn orgelwerken. Hij heeft naast orkestwerken, pianowerken, kwart — en kwintetten, ook 5 kerkelijke cantates geschreven. De cantate "Vom Himmel hoch" dateert uit 1903 en is zijn eerste koraalcantate. De eerste uitvoering ervan was op 20 december 1903 in de Garnisonskirche in Potsdam. Deze cantate is geschreven voor: 4 solostimmen (SATB), 2 Solo- Violinen, Kinderchor und Gemeindesang mit Beggleitung der Orgel oder des Harmoniums.
Eén van Reger's bekendste uitspraken luidt: "Jullie protestanten weten niet wat voor schat er verborgen ligt in uw koralen". Deze uitspraak kan gestoeld zijn op het gegeven dat Reger vanaf 1886 organist was van de Rooms Katholieke St. Michaelkirche in Weiden. Deze kerk werd ook door de Lutherse gemeente gebruikt. Wellicht dat Reger hier kennismaakte met het protestantse koraal.
De opzet van deze cantate is eenvoudig, net zoals de harmonieën. De solosopraan partij is gedacht voor een kinderstem. De cantate opent verwachtingsvol met twee maten orgelsolo. Tegenover de relatief hoog genoteerde orgelpartij (hemels-hoog) vangt de 1e viool laag aan en volgt de 2e viool.
Na deze verwachtingsvolle inleiding volgt het eerste vers in alle eenvoud.
Bij vers 5 moet het kind een 'stevige tekst' zingen: so merket nun das Zeichen recht, die Krippe, Windelein so schlecht, da findet ihr das Kind gelegt, das alle Welt erhâlt und trâgt, das alle Welt erhâlt und trâgt.
Reger plaatst hier een zoete melodie tegenover en opeens klinkt er in de violen "Stille Nacht".
Bij vers 6 beaamt de, tot nu toe zwijgende, gemeente de boodschap van de engelen zoals die in de voorgaande verzen klonk. Des lasst uns alle frôhlich sein, und mit den Hirten gehn hinein, zu sehn, was Gott uns hatt beschert, mit seinem lieben Sohn verehrt.
Bij vers 7 is het aardig op te merken dat Reger bij de verkleinwoorden 'Kindelein' en 'Jesulein' ook kleine notenwaarden gebruikt.
In vers 8 vinden we de melodie in de orgelpartij terwijl de melodische vocale lijn op een enkel moment melancholisch, verzuchtend is. Het 9e vers is het eerste vers waar meerstemmigheid tot klinken komt. De overgang van het 9e naar het 10e vers is eenvoudig en subtiel. De contrastwerking van de inzet van verschillende klankkleuren in de begeleiding werkt hier heel goed: voor het eerst sinds vers 6 klinkt hier een orgelzetting met pedaal en wordt de melodie gezongen door een mannenstem. In het 11e vers benadrukt de componist de tekstexpressie door gaandeweg de instrumentatie en dynamiek te laten toenemen.
Vers 13:
     
   
 
   
Ach, mein herzliebes Jesulein, mach dir ein rein, sanft Bettelein, ach, mein liebes Jesulein, zu ruhn in meines Herzens Schrein, dass nimmer, nimmer ich vergesse dein, dass nimmer vergesse dein, dass nimmer, nimmer ich vergesse dein, nimmer vergesse dein.
Dit vers heeft het karakter van een wiegeliedje. De zangstemmen zingen de melodie "Stille Nacht" In het 14e vers is zowel in tekst als in de muzikale uitwerking sprake van vrolijkheid.
De ritmiek van het "Stille nacht" wordt voortgezet in beide vioolpartijen.
In het 15e vers zingen koor, kinderen en gemeente samen en ook de violen jubelen mee. In deze cantate maken we kennis met een fijnbesnaarde Reger. Ook zien we in deze cantate het voorbeeld van een grootse compositie die al snel door een kleine bezetting kan worden uitgevoerd en waarbij kinderen een belangrijke rol krijgen toebedeeld.
Op zondagavond 9 december zal deze mooie cantate tot klinken worden gebracht door de Naarder Cantorij. Van harte hoop ik dat er enkele kinderen meezingen om in de geest van Luther en Reger dit werk uit te voeren. Op het orgel Wybe Kooijmans en verder werken mee Mary-Ann Eessaar en Angela Moya op viool.
Ike Wolters

Liturgie
 

terug

Laatste nieuws

Blog


Dementie - Dag mama Dementie - Dag mama

Op 14 maart organiseert Alzheimer Nederland, afd. Gooi Dementie in Theater, in de Witte Kerk een opzienbarende avond met lezing en workshop.De avond is voor alle mantelzorgers die zorgen voor iemand met dementie of beginnende geheugenproblemen.

lees meer »
 

Holocaust herdenking Gooise Meren Holocaust herdenking Gooise Meren

Op woensdagavond 23 januari 2019 om 19.00 uur vond in de raadzaal van het gemeentehuis in Bussum de 1e Holocaust-herdenking van Gooise Meren plaats. De herdenking was een initiatief van het Holocaust Comité Gooise Meren. 

lees meer »
 
Blog februari Blog februari

Met het licht van Christus gingen wij het nieuwe jaar in. Tegelijkertijd ging het persoonlijk lijden en dat in de wereld door. Dat is de spanning van ons gelovig bestaan.
We stonden stil en hingen de vlag uit voor alle mensen die vallen onder de groep LHBTI (lesbisch, homo, bi, transgender, intersexueel). Wij zijn aangemeld bij  www.wijdekerk.nl,  een website waar men kerken kan vinden die positief staan tegenover álle mensen onder God’s zon.
Na bijna 100 dagen is er een einde gekomen aan het kerkasiel dat de Protestantse Gemeente Den Haag verleende aan een gezin in nood wegens dreigende uitzetting van vooral de kinderen. De stedelijke kerk met wijkkerkenraden, kerkrentmeesters en diaconie in samenwerking met wijklocatie Bethelkapel en het al vele jaren fantastische diaconaal centrum Stek. Onafgebroken waren er – dus dag en nacht en alle dagen van de week – kerkdiensten aan de gang. Met voorgangers en gemeenteleden uit Den Haag tot ver daarbuiten. De actie bereikte het wereldnieuws, de leiding van de Protestantse Kerk Nederland toonde haar betrokkenheid evenals de Raad van Kerken Nederland . Wij, vanuit Naarden, waren er nog niet maar dat zou niet lang meer geduurd hebben…   www.protestantsekerkdenhaag.nl/kerkasiel
Wij zijn kerk midden in de wereld. Soms staat de wereld nadrukkelijk op de stoep en vraagt om betrokkenheid, bezinning, gebed. Dat wij dan het licht van Christus willen vertegenwoordigen.
VL




 

lees meer »